Auriense


"Vamos á Ourense pra vel-a ponte,
Alí non pode faltar quen conte
As escelenzas d'o Santo Cristo,
Que é d'o muy pouco bó que ten visto
A xente toda d'a cristiandá.
E de camiño xa iremos vendo
Botal-as Burgas auga fervendo,
¡Cantos milagres! ¡que cousas hay!"
Valentín Lamas Carvajal

Os castrexos e, posteriormente, os romanos, atoparon abondosas cantidades de ouro e outros metais baixo a cortiza destas terras. Iso foi o que lle outorgou o seu primeiro e único nome: "a Dourada", terra de achados milenarios que nos lembran a insaciable cobiza á que o ser humano someteu esta terra bendecida pola natureza. Ourense contén, ademais da Cidade das Pontes e capital que arrodea o Miño máis caudaloso, algunhas das mellores montañas galegas, entre elas as míticas cimas de Pena Trevinca ou Manzaneda. No centro e na cara máis occidental, o Miño vai debuxando sinuosos e fértiles vales, nos cales medra o viño do Ribeiro, un dos meirandes tesouros da provincia. Ribadavia, capital desta comarca, e outras vilas históricas como Allariz ou Celanova, conteñen boa parte do enorme patrimonio histórico e cultural das terras ourensás. Na fronteira con Portugal, a serra do Xurés fortifica os lindes do país. Os únicos accesos históricos levan miles de anos defendidos por impoñentes fortalezas como a de Monterrei, que coroa a chaira da Limia. O Sil rega tamén nesta provincia as fértiles ladeiras da Ribeira Sacra e de Valdeorras.

15 de Febreiro do 2016
Castelo do Bolo, baluarte de Valdeorras
"Aló polas avermelladas terras de Valdeorras acharía os restos dunha antiga fortaleza que me convidaría a naufragar nun pesadelo de contendas e batallas, de reguengos i estirpes nobiliarias, de fortalezas erixidas sobre das mesmas ruínas"
13 de Febreiro do 2016
Os vivos canastros de Paredes
"Pouco despois de coñecer o conxunto de canastros de Cendós, no Concello de Avión, decidín internarme no de Leiro para procurar un conxunto semellante ós anteriores que se localiza no lugar de Paredes"
10 de Febreiro do 2016
A eira e canastros de Cendós
"Viaxei cara Avión na procura dun conxunto de eira e canastros que non atesoura un gran número de hórreos pero si unha beleza, unha sinxeleza e unha maxia realmente indescritible"
8 de Febreiro do 2016
A incerta historia do Pazo de Vilamarín
"Desta volta tiña por obxectivo coñecer o que posiblemente sexa o pazo máis senlleiro e importante desta cada vez máis despoboada provincia; andaba na procura do impoñente Pazo de Vilamarín"
24 de Xaneiro do 2016
A necrópole de San Vítor da Barxacova
"Para dar con esta necrópole tería que transitar por un vieiro labrado en pedra dende o que se divisaba unha inmellorable panorámica dos vales que Sil e Mao foron creando dende o xénese dos tempos"
23 de Xaneiro do 2016
Ponte da Cruz, vieiro sobre do Río Avia
"Esta ponte de orixe medieval, da que pouco queda amais do seu perfilado arco de medio punto, foi erixida a base de cadeirado granítico e localízase na confluencia dos ríos Avia e Arenteiro"
23 de Xaneiro do 2016
A Torre de Vilanova dos Infantes
"Esta vila ourensá, historicamente ligada ó Mosteiro de Celanova, atesoura unha impoñente torre medieval que se localiza, arrodeada de fogares e canastros, no centro e no alto de Vilanova dos Infantes"
20 de Xaneiro do 2016
O máxico verxel da Ponte Navea
"Nunca denantes chegaría a maxinar que tras daquela Ponte Navea, localizada entre os concellos de A Pobra de Trives e San Xoán de Río, fose descubrir semellante paraíso"
18 de Xaneiro do 2016
O valdeorrés Pazo de Arnado
"Atopei Arnado arrodeada de escuras e centenarias cepas que emerxían da terra, vermella e seca, coma robustas e garridas extremidades. Nas súas estreitas rúas respirábase paz e tranquilidade"
4 de Xaneiro do 2016
A Merca, o maior conxunto de canastros do país
"No Campo da Feira deste pequeno concello ourensán consérvase un total de 34 canastros que conforman o maior conxunto de hórreos do noso país e o segundo máis grande de Europa"
3 de Xaneiro do 2016
O mosteiro primixenio de San Pedro de Rocas
"Detívenme ante o pai dos mosteiros galegos, de fronte á igrexa rupestre de San Pedro de Rocas, logo de bicar o sacro chan deste lendario santuario de pedras"
22 de Xullo de 2015
O "Muíño das Lousas" do Arenteiro
"Desta volta decidín seguir os consellos dun amigo e achegarme até o Parque Etnográfico do Arenteiro para dar cunha pequena paraxe carballiñesa na que os muíños son os verdadeiros protagonistas"
21 de Xullo de 2015
Torre da Forxa, atalaia limiá
"Logo de visitar a Torre da Pena e a de Sandiás, so me restaba por coñecer a Torre da Forxa. Esta torre debe o seu nome ó lugar onde se localiza; a Forxa, a capital municipal do Concello de Porqueira"
23 de Febreiro de 2015
O Entroido ourensán nas rúas de Compostela
"Agora que rematou o Entroido, o tempo das orellas, do lacón con grelos e das filloas, lembro aquela mañá, aquela última fin de semana de xaneiro, na que a maxia do Entroido ourensán, encarnada en ducias de pantallas, cigarróns e peliqueiros, presentouse na capital para espertar ós máis preguizosos veciños de Compostela"
17 de Xaneiro de 2015
O castro ourensán de San Tomé
"Internámonos nunha fermosa fraga e puxémonos a camiñar sobre dun humedecido manto de follas secas. Estabamos a pisar, á fin, o Conxunto Arqueolóxico e Natural de San Tomé, outro vello fogar dos devanceiros no que se mestura un xacemento arqueolóxico que abrangue seis séculos de historia"
22 de Decembro de 2014
O Mosteiro do Bon Xesús de Trandeiras
"O Mosteiro do Bon Xesús ten as súas lendarias orixes nunha primitiva ermida construída logo de que uns cabaleiros portugueses achasen nos arredores unha imaxe do Meniño Xesús. Tal foi a sona que foi xerando a imaxe, que a ermida comezaría a ser un ir e vir de fe e devoción. Este feito propiciaría a posterior fundación do mosteiro polos Franciscanos. Sería  no ano 1520 cando se fundaría oficialmente o mosteiro, e sería da man do prior de Xunqueira de Ambía, Don Alfonso de Piña"
19 de Decembro de 2014
A vienesa Torre da Homenaxe
"Nada máis chegar a Viana, como non podía ser doutro xeito, albiscaría a impoñente Torre da Homenaxe no alto dun promontorio e arroupado polos fogares dos veciños. Achegueime ata ela logo de deambular en silencio polas pétreas e intricadas rúas vienesas"
8 de Decembro de 2014
Sobre da Ponte da Cigarrosa
"As orixes desta ponte remóntanse á época romana, mais sería posteriormente derrubada e reconstruída durante o XVI. A Ponte da Cigarrosa sufriría novas reformas tan somentes un século despois. Pouco queda, polo tanto, da súa estrutura inicial"
8 de Decembro de 2014
Viaxe á Serra da Enciña da Lastra
"Decidín achegarme até a Comarca de Valdeorras, até o extremo nororiental das terras ourensás, e máis concretamente até o Concello de Rubiá, na procura do Parque Natural da Serra da Enciña da Lastra e dos calcarios Penedos de Oulego"
21 de Novembro de 2014
As menciñeiras augas de Cabreiroá
"Achegueime até un recanto do Concello de Verín para tratar de coñecer un dos máis senlleiros mananciais deste noso país e parte do estranxeiro; o de Cabreiroá. Precisaba escoitar o “férvedo són” de carbónicas burbullas que emanan da terra, así como matar a sede coas menciñeiras augas de Verín"
16 de Novembro de 2014
A carón do santuario carballinés da Veracruz
"A Igrexa da Veracruz, coñecida no Carballiño como Igrexa Nova, é un templo moderno e unha das últimas obras inacabadas do prestixioso arquitecto galego, Antonio Palacios Ramilo e a súa orixe débese á laboura pastoral do párroco Evaristo Vaamonde"
15 de Novembro de 2014
A ruinosa Torre de Sandiás
"Logo de coñecer a impoñente Torre da Pena, no concello ourensán de Xinzo da Limia, decidín achegarme até o veciño Concello de Sandiás, nesta mesma Comarca da Limia, para coñecer desta volta parte da historia e das características da Torre do Castro ou Torre de Sandiás".
15 de Novembro de 2014
Á sombra da impoñente Torre da Pena
"Achegueime a ela paseniño, contemplando a impresionante panorámica que dende eiquí se albisca da contorna. Esta torre, tamén coñecida popularmente como o Castelo da Porteliña, formaba parte de catro fortificacións que protexían, antano, a Lagoa de Antela, xunto coa Torre de Sandiás, a de Celme e a de Porqueira".
14 de Novembro de 2014
Ás portas do Mosteiro de Santa María de Oseira
"Chegamos a Oseira unha mañá solleira e calorosa. Nada máis chegar, sorprendéronnos para ben os fermosos xardíns do mosteiro, ateigados de rosas, caraveis, hortensias  e flores de infindas cores que semellaran abrir de véspera, que semellaban saudar por vez primeira á súa única e finita primavera".
8 de Outubro de 2014
Antr'as amuralladas ruínas de Saceda
"Achegueime até aquel outeiro onde moraron os nosos primitivos ancestros albiscando a cada paso os pétreos muros que aínda conserva, os fogares doutrora, transitando os intricados rueiros onde fica espido o rochoso e firme afloramento".
7 de Setembro de 2014
A eira e canastros de Barroso
"Á fin estabamos ante a eira e canastros de Barroso, ant’outro senlleiro conxunto de hórreos erixidos en pedra e madeira, ó igual ca os de Quins, pero iso si; con maior número de canastros e moito mellor conservados".
4 de Setembro de 2014
O Calvario e canastros de Quins
"Quins recibiríanos cunha fonte e un lavadoiro onde nos refrescaríamos denantes de comezar a ascensión ó outeiro no que se localiza o seu patrimonio, as súas máis sacras e célebres xoias; os seus cruceiros e canastros".
13 de Agosto de 2014
Castromao, capital dos "Coelernios"
"Viaxamos pois cara as terras de Curros e Celso Emilio, cara a Comarca das Terras de Celanova, para procurar o mítico Castromao, un dos meirandes referentes da cultura castrexa de todo o noroeste peninsular".
8 de Agosto de 2014
O Mosteiro de Santa María de Melón
"Viaxamos ó Mosteiro de Santa María de Melón, declarado Ben de Interese Cultural no ano 1931, tratando de seguir o vieiro da fe e da espiritualidade. Nada máis chegar a Melón puidemos albiscar o mosteiro que procurabamos a carón mesmo da estrada principal da vila". 
2 de Agosto de 2014
Os danados muros da Torre de Sande
"Achegámonos pois até a comarca da Terra de Celanova, e máis concretamente até o Concello de Cartelle, para coñecer parte da historia e das lendas que agochan os danados muros da senlleira Torre de Sande, declarada de Interese Turístico Nacional no 1949".
12 de Xullo de 2014
O Río Cerves e as Pozas de Melón
"Este río nace na Serra de Faro de Avión, e descende impetuoso, denantes de mesturarse co Miño, por antr’as terras de Melón; conformando unha gran cantidade de fervenzas e pozas, tamén chamadas “mergulleiras”.
20 de Xuño de 2014
"A Cidade" de San Cibrao de Lás
"O meirande asentamento castrexo do chan galiciano, somentes comparable co de Santa Trega e coas citanias do norte de Portugal. Viaxamos pois cara esta antiga e xigantesca cidade fortificada, coñecida antano como Lambrica, Lanobrica, Lansbrica ou Lansbricae". 
8 de Abril de 2013
O Pan de Cea e a paz de San Pantaleón
"Encamiñámonos pois ata o concello ourensán de San Cristovo de Cea. Este fermoso lugar da Comarca do Carballiño representa un dos lugares con máis historia panadeira do noso territorio, unha comunidade de artesáns que, xeración a xeración, seguen a manter con vida o segredo do pan dos abades de Oseira".
24 de Xaneiro de 2013
Celanova de abades e poetas
"As brétemas do amencer esvaécense sobre das rúas de Celanova, coma se a vila estivese e espertar dunha “longa noite de pedra”. O campo da feira, de costas ó mosteiro, fica baleiro a estas horas, e os solitarios bambáns do parque móvense de vagar coa brisa do inverno"
22 de Setembro de 2012
O Miño entre as vides do Ribeiro
"Chega a vendima ás esplendorosas Terras do Ribeiro, e os veciños apréstanse a recolleren, un a un, os acios das mellores uvas que cada ano agasallan as ancestrais vides".

14 de Xullo de 2012
As pantasmas de Santa Cristina de Ribas de Sil
"Os monxes comezaron a habitar o souto de Merilán aló polo século X. Baixo a sombra das árbores, os primeiros eremitas comezaron a vivir das inmensas riquezas desta máxica fraga".
27 de Maio de 2012
Os Peares, terra de ningures entre o Miño e o Sil
"A importancia de Os Peares, e a súa estratéxica ubicación, fan que sexa unha vila de ninguén. As rexas e penduradas vivendas repártense entre catro parroquias que pertencen a outros tantos concellos distintos. Dous deles pertencen á provincia de Lugo, e os outros dous á de Ourense".
13 de Maio de 2012
A anterga igrexa de Santa Comba de Bande
"Este pequeno santuario ten o honor de ser a igrexa máis antiga de Galicia. Érguese dominando o Río Limia, hoxe convertido nun embalse que asolagou outros monumentos senlleiros da zona, coma os dolmes de Maus de Salas ou Aquis Querquennis".
8 de Abril de 2012
O Xurés, serra de lobos e penedos
"A carón do río Caldo, albiscamos as entrañas da salvaxe Serra do Xurés. Ante nós, ábrese a conca ós pés das intricadas ladeiras destas terras fronteirizas pertencentes á Baixa Limia. Os penedos e “castelos”, son os principais elementos da paisaxe máis agreste"
24 de Marzo de 2012
Santo Estevo das Ribas do Sil
"No alto das ribeiras do Sil, descubrimos os vermellos tellados do antigo e poderoso Mosteiro de Santo Estevo de Ribas de Sil. Ante nós fica un dos complexos monásticos máis antigos, fermosos e grandes do chan galego"

6 de Marzo de 2012
Manzaneda agarda pola neve
"As neves non dan chegado a Manzaneda, e o pico de Cabeza Grande, a máis de mil setecentos metros de altitude, fica espido ó sol do inverno ourensán"
14 de Febreiro de 2012
"Nas faldras da rochosa Serra do Xurés, existe un pequeno lugar pouco coñecido, que recibe o nome de A Cela, e cuia principal singularidade está en que conserva unha impresionante mostra da arquitectura popular galega"
04 de Febreiro de 2012
"Os romanos foron os primeiros en establecer unha gran rede viaria para comunicar os núcleos de poboación máis importantes. O conxunto destas vías de alta capacidade, e preparadas para o tráfico rodado, recibía o nome de Cursus Publicus"
03 de Febreiro de 2012
"Era unha noite escura e bretemosa nas altas terras de Caldelas. O frío ascendía polas ladeiras do Sil e invadía co seu bafo aldeas e fragas. Os sentinelas, mentres tanto, adormecían nas troneiras das xigantescas torres da fortaleza dos Fernández de Castro"
21 de Xaneiro de 2012
"A presenza destas augas máxicas, e a Ponte Vella, constitúen as orixes de Ourense, e son por iso mesmo os seus grandes símbolos. Non en van, esta anterga urbe galega de orixe romana recibe o nome de Cidade das Burgas".

10 de Xaneiro de 2012
"Este fermoso lugar, berce tamén do viño da comarca, acolle un dos santuarios máis recoñecidos e importantes do país, e a súa fachada está considerada unha das mellores obras do barroco galego".
24 de Decembro de 2011
"O sol aínda non queceu as frías lousas das antergas rúas de Ribadavia. Comeza a alborexar tras os maxestuosos montes que arrodean a antiga capital".
19 de Decembro de 2011
"Na antiga vía romana, os latinos ergueron un gran complexo termal de luxo coñecido como Aquis Querquennis".
12 de Decembro de 2011
"Case catro anos pasaron xa dende aquela primeira viaxe, semente orixinaria desta Fraga, que nos abrira as portas, por vez primeira, ó fermoso corazón desta sacra terra de viños, frades e ríos".
25 de Novembro de 2011
"Acompañamos o curso do río Arnoia para adentrarnos nunha fermosa e mítica vila da Provincia de Ourense, Allariz. Visitamos estas terras para ollar de preto o seu importante patrimonio cultural, monumental e natural".
9 de Novembro de 2011
"Achegámonos á Limia para mergullarnos nos dominios do Castelo de Monterrei e contemplar dende o máis alto do val, esta monumental fortaleza e un horizonte de terras sanguentas".

4 de Xuño de 2008
"Nas adegas vellas que semellan pendurar das inigualables Ribas de Sil, e mentres as follas comezan a finar, escóllense as mellores uvas que dan nome aos viños da Terra de Quiroga".
5 de Maio de 2011
"As Eiras é un fermoso lugar dentro das Terras de Monterrei que acouga o desconsolo dos peregrinos e enfeitiza a todo aquel ser que a visita".

19 de Febreiro de 2009
"O Entroido nestes lugares vívese coa ledicia que deixan os derradeiros raios deste inverno, co recendo a laconadas e filloas, coa saída da Morena de Laza e as súas “adestradas” formigas".

4 de Xuño de 2008
"Esta sobrecolledora e distinguida paraxe amosounos o transcurso do Pai Miño dende o seu nacemento, nas fermosas terras da Pastoriza, onde comeza a nacer gota a gota, ata o seu gran afluínte, O Sil".